bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

of 44 /44

Transcript of bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

Page 1: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org
Page 2: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

t/) £ m V ZLIBRARIES SMITHSONIAN~INSTITUTION NOIiniliSNI NVIN0SHillMS^S3 I 8 VH 8 H L I B R AR I ES^SMITHSONIAN INSTITUTIOI

'^N0linili*SNI^NVIN0SHilWs'^S3 lavyan^LIBRARI ES SMITHSONIAN_INSTITUTION N0liniliSNI_NVIN0SHilWS"S3 I bVd a I

</j — co 5 ^c 2 "^ ^^ .^ r» o» ^"

?/ c:

m ^jitsiy=! xcT

LIBRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHimS S3iaVban LIBRARIES SMITHSONIAN INSTITUTIOI^ r~ 2 f~ ,, 2 r~ z ^

7}

>

m xi205>;iS^ ^ ni

'"N0liniliSNI~NVIN0SHilWs'"s3lbVyan LIBRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVlN0SHilWS^^S3 I M Vd 8 I"

- ' '^ - ^"^^^ >• i -^^ > ^i-iii^ i -^ >•' s -^-s^ >Z <0 2 W 2 CO

•" Z C/) 2I LIBRARIES SMITHS0NIAN_INSTITUT10N NOIiniliSNI_NVINOSHilWS S3 I M Va a n_LI B RAR I ES SMITHSONIAN_INSTITUTIOI

j^NoiiniiiSNi^^NviNOSHiii^s^sgibvaan^^LiBRARiEs SMiTHsoNiAN iNSTiTUTiON NoiiniiiSNi^^NviNOSHiiws S3iavaaiZ r- z r- 2: r- Z r-

_ t/)»-— c — ^" — f —1 LIBRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVIN0SHilWS^S3 1 dVa 3 II^LI B RAR 1 ES^SMITHSONIAN INSTITUTIO

^ NoiiniiiSNi NviNOSHiiws^^s^ lavaan libraries smithsonian institution NoiiniiiSNi NviNosHiiws S3iavaaco —

C/) ^ </> 5 c :^ .,_ <^

Ul.^ ...

m

i^libraries^smithsonian^^institution NoiiniiiSNi^^NviNOSHims S3iavaan libraries smithsonian~institutio

>

m Xivosvi^ _ _c/) f: (/> ±: </)'"— co i: </)

>< NoiiniiiSNi NviNOSHiiws S3iavaan libraries smithsonian institution NoiiniiiSNi NvmosHiiiMS S3iavaai£/) z cn z , w ^ z » cn z ^ .^

>• S XiS^v^^ >• 5 ••v^ > VivAs^ 2 ^^^ >' 51 LIBRARIES^^SMITHSONIAN iNSTITUTION^^NOIiniliSNI^NVINOSHilWS^^SS I a Va 8 IT Ll B RAR I ES^^SMITHSONIAN INSTITUTIO

(T)—

(/) rr \ CO —</J

aV* . . .v^;

Page 3: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

2;?7T

_ cn £ —(/> X ? w ^ co

liSNi NViNOSHiiws S3iyvaan libraries smithsonian institution NoiiOiiiSNi NViNosHims S3iavaan libraz to z ..-. (/> z ^- V) z ^ ^ 5 ...

2: £/5 > z (/) ^ z w z t/5

nES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiHiliSNI NVINOSHiiWS SBldVdan LIBRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiHJ(/> ^ w :5 .«. w 5 ^^

(/) ^ (/>

iSNl""NVINOSHilWS S3 1 d Vd a 11 ""lI B R AR I ES SMITHSONIAN^^INSTITUTION NOIifliliSNi NVINOSHilkNS S3iavyan LIBR/»(-, z r- z 12

z C'^ [I

m =. (f) S t/j — w — £/)

nES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3iyvaan LIBRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiflJ</5_z. (/) 2 ^^5' ^ .-- 2: . w

iSNI NVINOSHilWS^^SSiavaan^LIBRARIES^^SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI_NVINOSHillMS SSIdVaail LIBR/S- w — (/> — "1 . .^ z -

~C/)

2 ^ Z -J ^ "^ "^

RIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3iavaan LIBRARIES SMITHSONIAN^INSTITUTION NOIin.

__ ^ m.liSNTNVINOSHilWS S3 I dVd a n~LI B RAR I ES^^SMITHSONIAN^INSTITUTION NOIiniliSNl NVINOSHilWS S3 I ava a 11 Ll B R/

z<

CO 2 CO ' Z (^»2 '"

RIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHillMS S3 I a Va a I1_ •-' ^ ^^^' ^^^^^'^'''''^SONIAN^INSTITUTION NOIin(/> :^ co — (/) 2

liSNI NVINOSHilWS S3iavaai1 LIBRARIES SMITHSONIAN |NSTITUTI0N^N0liniliSNI^NVIN0SHillAIS^S3iavaai1^LIBR;

Zi/,

± C/) e (S>

RIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3 I a Va 8 II ^L I B R AR I ES^SMITHSONlAN^INSTITUTION^NOIin

^- z —?^ -^^ 5 % ^^'^ I ^ ^^ i ^--^

3> -^ i.liSNI_NVINOSHilWS S3 I d Va 8 I1_LI B RAR I ES SMITHS0N1AN_INSTITUTI0N ^N0liniliSNI_NVIN0SHillAIS^S3 I a Va a I1_LI B R/

Page 4: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org
Page 5: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org
Page 6: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org
Page 7: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

.A

OBSERYATIONES

IN

PORCELLI sivE CAVIAE COBAYAE

HISTORIAM NATURALI-M.

Page 8: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org
Page 9: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

# ^<

72)1

OBSERVATIONESIN

PORCELLI sivE CAYIAE COBAYAEHISTORmi NATURALEM.

DISSERTATIO INAUGURALISQ l A M

AMPLISSIlvn ATQUE ORNATISSBH PHILOSOPHORUM ORDINISCONSENSU ATQUE AUCTORITATE

PRO

SUMMIS IN PHILOSOPHIA HONORIBUSIN

UNIVERSITATE LITTERARIA BEROLINENSIRITE ADIPISCENDIS

PUBLICE DEFE^iDET

DIE XXVII. MENS. MAII MDCCCXXIX.

IIOKA XI.

AUGUSTUS GUILELMUS FEPiDINAlNDUS SCHULTZSEDINE.NSIS.

*>^

OPPONEINTIBUS:

H. Bredow, Slud. philos.

C. HoFFMAiNN, Sllld. pllilos.

A. R. PaiLipn, Cand. med.

BEROLIM.TYPIS ACADEMIAE HEOIAE SCIE-NTI AliLM.

MDCCCXXIX.2^1^58 3

•*,•

<MlGi;ii MDS'^"'

Page 10: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org
Page 11: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

PROOEMIUM.

oV^uum anno MDCCCXXVir, per semestre aestivum, lectiones ill.

Rudolphi de anatomia comparata frequentarem , miratus sum,

c[uod liistoria naturalis Caviae Cohayae nondum satis exculta esset,

ita ut alii alias de hac bestiola haberent sententias.

Inquisitionem in historiam naturalem huius animalculi facilli-

mam tuuc temporis habebam, mihique proposui, eam suscipere.

Aggressus autem rem, mox edoctus sum, nullo modo facile esse,

de Caviae Cohayae historia naturali dare, quod perfectum sit, at-

c[ue sufficiat.

Animalcukmi enim hoc adeo timidum nocturnumque est

,

cuius historiam naturalem haud Hicile perspexeris, ita ut quaecun-

que de eius vivendi modo comperta habeo, tempore hiberno, ma-

xima ex parte, anni mdcccxxvii animadverterimj et quidem nocturno

temporc. Quum enim aegrotans, neque interdiu attento animo in

literas incumbere, neque noctu dormire possem, in mensa, lecto ap-

posita, horum animalculorum nonnulla oculis subiecta habebam*

Quamvis autem hoc modo nonnulla de eorum pariendi et coeundi

modo deque graviditatis tempore cognoverim, tamen haec omnia

mihi parum suHlciebant.

[1]

Page 12: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

Altamen, qaod has observationes nunc composui, eo consilio

est factum, ut giaviores errores ex historia naturali Caviae Cohayae

eiicerentur. Anatomiam enim huius animalculi consumatam hoc loco

non dabo, ratus, monographias zoolomicas ita esse scril^endas, ut ex

iis, quem locum ilhid, de quo agatur, animal in animahum serie

liabeat, lector facile intelhgere possit; id qnod assequi possumus

descriptionibus earura partium, quae partim haud notae, parlim

maioris momenti, partim eae sunt, de quibus inter viros, rei peri-

tos, discrepet. Itaque, quum anatomia ghrium satis nota videri

possit, in describendis partibus, earura sohrai mentioneni faciam,

quae mihi minus notae, aut notatu digniores sunt visaej quibus

adumbratis historiam animalcuH naturalem attingam.

Eo enini modo, quem ahi secuti sunt, in describendo ani-

malculo hoc, meum opusculum elaborare neque potui, neque vohiij

ratus, descriptiones eiusmodi potius ad turbandam, quam ad exph-

candam aniraahum historiam valere. Idcirco consilium cepi, meas

observationes, quantulascunque, proponendi; eiusmodi autem sunt,

de quarum veritate spondere rae posse credam,

Non possura auteni, quin, priusquam huic prooeniio fraera

imponara, a vobis, lectores benevoli, ut huic opusculo indulgeatis,

petam.

—**)€5(t*

Page 13: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

«''

DESCRIPTIO CAVIAE COBAYAE.

IrJLagniludo intcr Mui'em arctomym et Mm-em citillum, jiropior autem

priori (*).

Caput depressius quam leporum , vellere largo tumidum. Rostrum

acutum, antice compressum, apice dctnmcatum, albido aut albesccute co-

lore plerisque.

Nares apertae, limbo nudo. Lahrwn biloJnmi, incisum uscp.ie ad

nares fere, neque integrum (-), sulco et limbo pilis tenuibus atque i-aris

tecto, subnudo, margine ciliato. Labhan limJjo sidjnudo, margine ciliato.

Sacculorum luccaliuniy antrorumque genaruni vestigia.

Auriculae rotundatae, maiusculae, jiilis rai-issimis tectae, fere nudae,

repandae, undidatae, plerisque nigro aut nigrescente colorc. Conclia am-

pla, anterius lamella suijlunata, parte supei-iore excisa, cui ojiposita inte-

rius lamella, semiovalis transversa, nuda, ca^inn oblique patens e j^lica,

semilunari superimposita, formatum.

Dentes primores albi (^), utrinque duo, pagina antica laevigati (•*),

superiores acic pagina postica ita emarginata, ut quisque dens forma den-

(') Cf. Pallas Novae specles quadriipoflum e gllrium orJine elc. Erl. 177S. p.ll3 et l-i5.

(") Cf. Illiger Protlromus systematis Mammalium et Avium etc. Berol. ISll. p.p3.

(•^) 111. Meckel et Okcn affirmant: dentes primores pagina antica luteos csse, sed false.

Cf. Cuvier forlesimgeti iiber cergleicliende Aiiatnmic u.s.w, iiberselzt eon F. 3Iecke/, Hd.III.

«y.l^O. Anmerk. et Oken Zoologie Bd.II. ^y.SlS.

("*) 111. Oken affirmat: paglnam autlcam sulco longltudinali esse exaratam 1. c. seJ false.

[1*]

Page 14: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

4

tos duplici-dentatorura aemulotur, inferiores conipressiusculi , rotundati,

scalpro acie rotundata. Molares abrapti, obversi, lamellosi, tritores, ac-

cfuales, anteriores magis e gingiva prominentes, quam posteriores, ulrin-

que quaterni, incurvi, ita ut facies concava cin-vatm-ae dentium maxillae

zvgomata, ea autem dentium mandihulae introrsum spectet.

Mjstaces haud multi, vei'sus oris angulum densiores, inter oculos et

aurcs duo pili, forsan parotici, sitpraoculares duo.

Oculi aui-ibus propiores, magni promimdi, palpehrarum lim])us colore

cutis eius regionis. Ciliae nullae, periopltthalnuiim subnudum.

Truncus baud gracilis , roptabinidus , liumilis , crassilie subaoqiiali

;

cauda nulla ; artits ]>rcvos, posteriorcs paidulum anteriorii^us longiores.

Pedes distincti; ambidatorii, fissi, anteriores tetradactjli, digito medio

longissimo, interno tertio lireviore et externo longiore, cpii ])revissimus

est; posteriores tridactyli, digito medio magnitudine internum et extermnn

superante, externo qiiidem ])reviore. Palmae et Plantae denudatae, liae

ca]losae. Unguiculi omniun pedum pilis non absconditi, compressi, acuti,

suljialcati, anterioi-um autem magis quam posteriomm.

Pili marium dui-iores, cpiam femellarum, densi, praecipue in inter-

scapulio, singidi concolores, ultra pollicem longi.

Scrotum nullum.

Mammae apertae, inguinales, et in marilms ipsis mamillae inguinales

;

femellarum mamillae imam fere lineam longae, jiost partum duas vel tres

lineas longae evadunt, colore cutis illiiis regionis (^).

Sacculi anales inter genitalia et anum, latei-ales.

Glandulae, sive ut ita dicam crjptae sehaceae, in uropvgio inversum,

ad caput apertum, V formantes.

Color incertus, variabilis, ex alljo ad nigrum.

( ) Freiiler affirniat : iiianiillas femellae fusco colore tiiictas esse, cf. Monograpliia Ca\iac

Porcelli etc. Golting. 1S20. p.2.:. sed false.

Page 15: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

M e u s u r a e.

Pondus masculi aJulti vivi libram unam ct 6, 75 uncias (nempe ponder. civil.) acquavil.

Longitudo tota a summo naso ad anum l' 0,5"

capitis fere

Distantia oculi a naso

auris ab oculo

Palpebrarum fissura

apertura

Longitudo auris ab cxtcrna basi circiter

adverticem . . , .

auris explanatae

Longitudo bumeri

anlibracbii

palmae , a carpo usque ad aplcem ungulum

Clrcumferentla antibracbii.

carpi

.

Latltudo palmae

.

Longitudo femorls clrclter ,

tibiae

plantae, a tarso usque ad aplcem ungulum

Clrcumferentla tiblac mlnlma ,

metatarsl

Longltudo setarum longisslraarum mystacls

- 0,

Clrcumferentla rostrl pone mystaces - 3

capitis inter oculos et aurcs - ;

colll - i

thoracis pone armos - (

in medio corporc -

abJominls ad femora 0,5

1,5

1,5

-1,5

5 -

3

5

2

5 -

1

6

5

3

8

Z^S

0,5

7

1,5

0,5

0,5

A ?s A T M E.

Os plicis diiabns angnstatiim, Palalum laevo, riigis carens, antice emi-

nentia longitudinali , anteriore parte crassa, praeditiim. Lingiia fere im-

Page 16: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

mobilis, antice gracilis, intcr dcntcs anteriores molares angusta, postice

crassa, lata.

Pellis tibiis atqne antibracbiis fu-mitcr adnata, rclifirio corporc laxa,

fibris muscularibus, quas vocant musculos cutaneos; alTLxa. Pi/igitedo ila-

vcscens, intcrtlum aUia, circa collum, in intcrscapulio et in regione in-

guinali copiosissima.

Ilepar magnum, latum, colore riibro, e corpore sumptum celeriter

delicpiesccns. p'esica fellea magna.

Venlriculus haud dissimilis Leporis pusilli (*), fundo magno, sini-

strorsum vcrso , sursum tendente.

Lien haud magnus, oblongus compressiuscvdus.

Inteslinorum tvacius similis Leporis pusilli ("). Longitiulo inteslini

tenuis a ventriculo ad coecxnn 4' 6". Laliluclo coeci 1,5" circiter, longi-

tudo 7,25". Intestini crassi longitudo a coeco ad anum circiter 2' 10".

Spatium inter insertionem intestini tenuis, in coeciim, atqrie crassi 1,5".

Renum sinistcr pauluhun ad pelvim depressus, iiterque subrotundus,

primam ct secundam lumbornm Acrtebram spectans, codem colore ferc,

qriem Hepar habet. Glandulae atrahilariae flavae, subovales, tela celhi-

losa vasistpie reniJjus adnatae. Vesica urinaria parva, sed admodum ex-

pansibihs. Ureteres valvula clausi viden^iu', ut ne hydrargjTum qiiidem

vivum c vesica urinaria eos intret.

TesticuU magni, flavo, vel luteo colore, Penis retroversus, osse ful-

tus, praeputium amphnn. Ceterum genitalia maris, quac in plerisque

ghribus.

Genitalia feminae, quae in comphiribug ghriJjus ; imh>a autcm scmpi-

terno vel tah gaudet hjmene, quod dilaceratum, et partu, ct coitti, mox

integrum reddatur, maximaque ex parte clausa est, xmde forsan cloacae

fabula manavit.

(') Novae Spec. 1. c. p.4l. tab.iv.B.

(") Ibidem.

Page 17: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

;//

Dimensiones sceleti.

Longiluiio capills ab alvcolis anterioribus ad marginem fora-

niinis magni, occipilalis, antcriorcm 2

mantlibulae ab alvcoils anterioribus 1 5,5

dentium priniorum Infcrlorum 1 0,5

supcriorum - 7,5

Latitudo cranii per zygomata 1 2

inter orbltas - 3,75

occipitis - (),5

Alliludo processus spinosi vertebrae dorsi tcrtiae, allissimae. - i,2S

transversi vertcbrae luniborum scxtae - 2

Longitudo costae prlmac 0^5 -

septimae 1,5 -

ultimae spurlac . , 1 0, 75

Latltudo summa costae tcrtlae - 1

Longltudo oninlujn vertcbrarum coxygls - 6,25

crucls 1

. luniborum 2 1

dorsi 2 7,5

oninlum vertebrarum colli 1 0,5

scapulae 1 1

ossiculi clavicuiarls - 2

bumcri ._ 1 3

ulnae 1 2

. radii - 7,75

carpi - 1,5

melacarpi - 2,5

diglti mcdii, cum ungue - 3,5

femoris 1,5 -_ tibiac 1 5,5

fibulae 1 3

calcanei - 3,5

_

. tarsi cum calcaneo - 4

metatarsi - 4

digiti medii, cum ungue - 4,75

osslum illum 1 7

»

Page 18: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

8

Costae numevo xiii, qaiamm vii- verae.

Vertehrae coUi mimero yii, cpxarum secunda, Epistroplieus , insignis

processu hamato, superficiei infixo, tertiam vertebram fere tegentc; Epi-

strophei processiis odontoideus tam firmiter cum Atlante coniunctus est, u1,

ligamentis non relaxatis, polius ab Ejjistropheo defringi posset, qxiam ab

Atlante amoveri.

Vertehrae dorsi numcro xiii, himborum vi, crucis iv, coxjgis vi.

Ceteniin in scelcto hacc mihi notatu dignissima sunt visa.

Ossa, praecipue capitis, dm-itiem iustam scro accipiunt, percpie lon-

gum temporis spatium diremta manent, ita ut animalcula, iam ad propa-

gandum siium genus ajita, ossa separala habeant, cpiae in postcrum cre-

scendo coalescunt; id cpiod iii femelUs jjraecipue apparet.

Sjmphjsis ossium puhis in feinelhs, pariendi tcmpore, hiatum magnum

ostendit.

Dc claviculis denicjue admodum discrepat inter viros, rei peritos,

c[uam ob causam uberius hac de re locpiar, atcpie observalionem meam

de Leporis cunicuh cLivicula adiiciam.

Ghrium sive PrensicuL-mtium ordo in duas dividitur famihas, in cjua-

rum ima ca videmus animaha, cpiae clavicuhs praedita sunt, in altcra,

q\iae iis carent. Horum numero ^iilgo adscribuntur Lepores el Caviae,

sed ut mihi viditur iniuria.

Lepores enim non omnino clavicuhs carent , sed , cjuia illorum ossa

cLivicuLiria non, ceterorum clavicidis praeditorum animahum modo, sca-

pulam cum costa prima coniungunt, sed potius ab osse humci-i oriunda,

in hgamcntum mutata, se sterno costaeque primae iniigunt, vix cLiviculae

simt nominandae.

Cuvier autem, ilhistris ille anatomus, forsan per errorem Lapsus,

dicit , Leporum claviculas non usque ad sternum vel ad costam primam

perlinere, sed in carnem ahire (*). IIL Pallas enim (-) affirmat, Lepores

(') I'nrlesiwgen 1, c. Tom. I. p. 219. sub Cnem.

(•") Novae species: 1. c.p. 29.

Page 19: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

9

claviculis, quamvis imperfectis, Lagomycs autem perfcclis gaudere claviculis.

Quam scntentiam ill. Okcn (') secutus est;quamvis enim Leporcs scnsu

strictiorc , claviculis vcris ct pcrfcctis pracditos ncgat , iiscjue , ut ita di-

cam, semiclaviculas adtribuit, tamen Lagomyes, quae lcporino generi ad-

scriptae sunt, eas habere affirmat. Et hoc crediJjilius cst, quia, \\i ana-

tomi et physiologi affirmant, eae solae bestiae, quae ]iedi]>us anterioriJuis

sokim, qTiibus currant, utuntur, claviculis carent ; illae autcm, quac, tan-

quam manibus, jiedibus islis iitimtiu-, cla\-icuhs simt praeditae; sed quae

et ad currendum et ad fodienduiu, comprchcndendum etc. etc. pedes ad-

hibent, et ita medium tenent locum intcr cLivicuLitas et non cLiviculatas,

iis sunt, pro usus ratione magis minusvc impcrfcctae claviculae; id quod

ne ilL Cuvicr quidem negat (').

In geiiere aiitcm leporino invcniiintiir spccics, qiiac fodiunt. Ad quod

accedit, quod ipse in Lcpore cwiiculo ossa clavicitlaria, modo supra de-

scripto, cum osse humeri et sterni coniuncta vidi.

Dc claviculis in Cavia Cohaja pcrmuhos ct quidcm celeberrimos zoo-

logos diJjitasse, satis notiun est. Attamen aclsunt ossa clavicularia ; inveni

enim haec ossicida cLavicidaria in musculo illoj a cleidomastoideo el deltoide

formato , scpuha. Locus corum insertionis inscriptionem tendineam mu-

scidi aemuLatur, quo fit, ut facile cum muscido eiiciantur.

Ossicula ipsa cmn stcrno tenuissimo ligamento, pingucdine ohvoluto,

coniuncta , muscuhs humeri caput tcgenlibus , neque capiti ossis humeri

ipsi (^) afiLxa, non sohun ipse vidi , scd ctiam praeceptori meo illustri

Lichtenstein, ahisque proposui, ita ut haud amplius de hisce ossiculis

in Ciwia Cohaja didjitandum sit.

Quonam autcm factum crcdam Lito, ut haec ossicida ne me sohmi,

tironem, per longum temporis spatium; sed etiam tot tantosque vu"OS

fugerent, paucis verbis indicare experiar.

(') L. c. p.S2C.

(-) L. c. p.2:o.

( ) Cf. Mijmoires de facadcinie des sciences de Paris, an 17S5. p. 350 sqq. scntcnlla ill.

"^"i c q (1

'A z y r.

[2]

Page 20: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

10

111. Pallas alTirmat omnes Cavias claviculis carcre {^)\ lioc illustris-

simi viri dictum, quod primo iutuitu, primacfue Caviae Cobayae pei'scru-

tatione, cmn natura convenire videri potest, tanti aestimabatur, ut nemo

de eius veritate didiitarct. Quum autem idem auctor, sive deposita sua

illa sententia e memoria, sive novis dissectionibus fretus atque edoctus,

commemoraverit (-^): Cavias oimies claviculis, et cpiidem /^e/j/eciw gaudere,

viri rei pcriti, huic dicto, longe a vero aberranti, fidem dare noluerunt,

necjue immerito.

Perfeclas enim claviculas in Cavia Cohaya esse, prorsus negandum est;

mmm igitiu anatomi, aiictoris illius celeberrimi novissimo dicto, incitati,

Caviam de claviculis jierfectis inquirerent, liaiid aliter fieri potuit, cpiin,

nullis repertis peifeclis claviculis , omnino de earum pracsentia , deque

dicti, buius colendi auctoris, veritate dubitarent.

Postea ill. Vicq d'Azyr, cpiantum ecjuidem scio, primus Caviam

ossicula clavicularia liabcre affirmavit (^); adiicienti aiitem, os clavicidare

cum ossis liumcri capite ligamento coniiuictum essc, assentiri non possum.

Eodem modo dissentio cum doct. Freuler, cpiippe qui, auctore Vicq

d'Azyr, ossa clavicularia adesse affirmet, eaque autem ix lineas longa

faciat^'*); vidi enim ca non ultra ii (iluas) lineas longa, id cpiod etiam

ill. Liclitenstein vidit.

lam supi-a, in Caviae Cobayae descriptione, de dentium forma atque

slructura locutus, hic supercst de eorum mutatione disserere, quippe cpiae

potius ad anatomcn, quam ad formae dcscriptionem perliiieat. Observa-

tionibus de CaAiae Cobayac dentium mutatione , eas de dentium muta-

tione in Lepore cuniculo adiiciam, (p.iippe cpiae, aeque ac Caviae, haud

satis nota mihi vidcatur.

Cavia Cobaya in utero mutat dentes , id quod iam dudum ill. Cu-

(') Spicilegla zoologic.T ctc. F.isc. II. p. V,

(^) Novae species 1. c. p.2;).

(^) Mcmnircs 1. C.

(*) L. c. ap. 30 t tab.I. f.

Page 21: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

11

vicr affirmayit ('), et cjiiod ipse vitli, atque cum jH-aeccjHore meo, ma-

ximc colendo, ill. Lichtcnstcin commimicavi.

Cavia Cobaya partus cjuasi scrolinos cdcre possit dici; pro maenitu-

dine enim animalculi tempus novem liebdomadum, admodimi est lon^um;

attamen negandum nullo modo cst, uti infra dcmonstrabo, eam lxiii iis-

cpic ad Lxvi clics in utcro gcncrc. Ilanc ob causani mutat dentes in

utero lioc animalculum, cpiod idcm ill. Cuvier affirmat (-), et ego ipse

sacpius vidi. Dentes cnim decidui rcsorptione cadunt; (juamvis enim sae-

pissime dentium deciduorum rudimenta simul cum denti])us serotinis in

embryonibus vi fere bebdomadum viderim, tamen in illis, cpii vcl iam

nati vel in eo fuerunt, ut nasccrentm-, mmcpiam illorum deciduorum den-

tiuin rudimenta mihi ante oculos venenmt, quamvis dentes serotini iiDsi

gingiva iam tecti fucrint.

Haec res autem, cjxnmi physiologica ratione eam consideramus, haud

mirabilis videbitur. Satis cnim notum est, liljcros, (lui longius per tem-

poris spatium iri utero maitserintj (puim Jieri solet^ haud raro dentibus iani

eruptis nasci ('). Yel in avibus alicpiid simile animadvcrtimus, dummodo

concedamus, nidum cum utero esse comparandum. Auctore enim Nau-

mann, cae avcs ocius pcnnas accipiunt, cpae , cpio tempore hoc fieri

solet, serena et calida temperic gavisae sunt (*). In amphibiis viviparis

res eodem modo se habet.

Ita cx observationibus mcis, cpias veras dentibus ipsis, cpios habeo

Caviarum Cabayarum , et iam natarum , et nondum in lucem editarum,

sicuti Leporum cuniculorum, probare possvmi; Caviam Cobajam in ulero

denles mutare cfficilur,

Quo autem graviditatis teniporc hacc res fiat, summo studio cruere non

potui, tamen coniicio ex maxillarum magnitudine, atcpie ex comparatione

(') HciJierclies sur Ics ossem. foss. Tom.\. Parsl. p. 5.

(-) Iljulem.

(^) Meckels Ilandhucli dcr inenscldictien Analomic Tli.If. S.2Zi.

(-'') BeschreiOung dcr logcl Dculschlimds Bd. I. S. 103 - 106.

Page 22: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

12

harum cum Leporis cuniculi , cam fieri a liehdoinade <juinta vel sexta,

postquam femclla conceperit.

Lcpiis cuniculus non in utero mutat dentes, sed iam nalus. 111. enim

Cuvier affu-mat, Lepores non solum molarium maxillae trcs anteriores^

mandihulae autem duos, sed etiam illos mutare parvos dcntcs, incisores,

(jui priniorihus inagnis, pagina postica, sint additi, ita ut certo tempore ae-

tatis VI adsint dentes incisivi in maxdla ('). Id,quod ipse me vidisse,

et cum ill. Liclitcnstein communicasse, affirmare possum.

Ceterum ut liac de re Tab. H. fig. 21,22. et 23,24. in ill. Cuvier libro

citato: Recherchcs sur lcs ossemens etc. (Tom.V. P. T.) inspiciatur peto.

Temjnis, quo sex vidi dentes incisivos in maxilla, valde distinctos,

dies fuit cjuintus decimus.

GAVIA COBAYA.

Diu et multum intcr Zoologos discrepuit de Caviae Cobayae palria,

quo factum est, ut multorum eorum, quae habet, nominiun non pauca

inde sint ducta, quae hoc loco enumerare mihi non aptmu videtur, quia

partim reiecta sunt, partim satis nota. Praesentibus temporibus nomina :

,,Cavia Cohaya, Cavia Pnrccllus, Meerschweinchen', praecipue recepta

sunt. • Patriam autem omnes , rei periti , Brasiliam habent,

quo loco

Marcgravius et Piso primi Caviam animadverterunt (-).

Idem dicendum est de genere, cui variis temporibus hoc animalcu-

lum adscriptum est. Ilodicrno tempore nemo Zoologonmi, hanc bestio-

lam proprio generi adiiciendam esse, nempe Caviarum^ primum a Klein

distincto iustisque fcre limitibus circumscripto (^) , negat. Caviarum ge-

nus ad PrensiciJantia Illiger, sive ad gliriuniLinne ordinem, cxceplo

( ) Reclierches 1. c. p. 'l.

(•") Specilegia 1. c p. IS. Frculcr I. c. p. U).

C) ILiJem p. !6.

Page 23: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

13

H^Tacum genere, in mullmigiilornm ordincm rcieclo, ab ill. Pallas au-

tem cum Caviarum genere coniunclo ('), pertinere satis nolum est.

Appropinc£uat Cavia Cobaya, dentium primorum supcriorum forma,

ad genus Leporinum ; color autcm primorian dentium me eo duxit , ut

cx-ederem, Caviam Cobajam origincm non ducere a Cavia Apcrea, quipiie

quae dentes primores, jjagina antica, liitcos babeat.

Cavia Cobaya nobis non nota cst nisi capta , fpiam ob rem de eius

habitaculo niliil indicare possum.

De vivendi modo plura dici possunt, incpiietum cnim, ut ill. Linneait, est hoc animalculum, locpiax atque pipiens.

f^ox dicitur grmmicns, atque inde nomen Porcclli animalculo datum

est. Ex mea autem sententia Caviae vox non semj^er ciun Suum grunnitu

est comparanda, quipjje quae interdum gallinarum voci similior, cpiam

illorum quadrapedum sit. Si cnim bona gaudent valitudine, atcpe nullo

modo soUicita sunt baec animalcula, aec|ue ac si femellae gravidae sunt,

tempuscpie instat pariendi, candem cdunt vocem, cpiam gallinae, pidlos

vocantes. Atcjiie adeo post partum, praecipue cpnnm pullis mammas prae-

])ent, liaec carum vox auditur. Utramcjiie autem, et ante et post partum,

missam voccm adco constantcr auriJjus percepi, ut illam instantis partus

signum haberem. Aliam autem, et murmurantem cpiidem , vocem cdunt

mares, cpuun femellas ad coeundum excitare vohmt. Pipiens vox, cpiae

ei Suum simihs est, maximam partem a femellis auditur, cpio tempore

in unum conveniunt locum decpie eo se invicem depelhmt.

Dorjniunt hae bestiolae parum, et dum cpncscerent, c|uod interdiu

praecipue ab hora secunda ad cpiartam post meridiem accidei-e mihi vi-

sum est, nuni/ua/n oculos clausos vidi; atque adeo nictitant vix uncp.iam,

nisi nudo digito tangatur oculus.

Maxima ex parte corpore conglomerato sedent, interdum autem, sed

rarissime eas extenso corpore cpiiesccre vidi. \n laosticos pedes rarissime

ei-iguntur; praecipue autem mansuefactae , eique homini adsuetae, cpii iis

(^) ILidem p. i;) sqq.

Page 24: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

14

victus praebct, cjiium hic alimcuta apportans appropinqiiat in pedes postc-

riorcs se erigimt. Haud raro palniis caput, ore autcm vellus demulcent,

pedibusque posteriorilnis se scabunt, propter infestos, sed minutissimos

atque albos velleris Pedicidos,

quibus nunc nomen Gjropi ovalis atcpie

gracilis ab ill. Nitzsch datum cst.

Utrum potent, nec ne, certissimis verbis indicare non possum, quum

animalcula inquieta vas, cpiotiescunque iis aqua pura appositum esset

,

everterint. Credo autem ea, deficientibiis herbis viridibus, aquam liau-

rire, cpmm hordeo sicco vcsci noluerint, herbis deficientibus.

Ui-inam frecpientius miltunt et, quod saepe miratus sum, iis locis

praecipue insident, cpiae xu-ina madefacta sunt.

Dicitur Caviae porcelli mas femenam maxime amare, cui sententiae

equidem assentu-i non possum-, mares enim fcmeUas mordent, praccipue,

de qua re infra narrabo, certamine cum altcro mare excitati, vel, hac

deficicnte causa, hi iUas mordcre A-isi sunt, cpmm femellae maribus, lasci-

via incitatis", obsequi noluissent. Femellae ipsae multo magis litigiosae

simt quam mares, dentibus primoribus se impugnantes atcjue defendentes.

Praetermittendum non csse crcdo, cpiod de masciJorum rixis, deque

eorum audacia comj)ertum habeo. Experimentis enim persviasum mihi cst,

marcs tum demum audaces, si cum femellis vivant, ignavos autcm ficri,

dum a femcUis seiuncti vitam degant. Descriptione mearum observationimi

hanc meam sententiam sistere cxperiar.

Die xxiv mensis Aprilis, anni jjractcrLipsi, marcm, cpicm, initio men-

sis Augusti anni mdcccxxvii, iam adidtum mmdinatus eram, atcjue hucus-

(jue per aliqiiot hebdomadcs a femellis Seiunctum tenucram, alteri appo-

sui mari, circiter vi menses nato, et quidem senioris filio, cpii per idem

temporis spatium cum femellis uno eodemcjue in loco fuerat, per quod

adultvis seiunctus vixerat, et qiii antea ilhim vakle timuerat semperque

fugerat. Secessio autem adulti huius maris a femellis adeo timidum igna-

^-imicp^ie eum reddidcrat, ut non sohun timcret iuvencum, et ab hoc de

loco depelleretur, atque morderetur, sed etiam ut ne auderet cpiidcm nec

periclitarctur ilH resistei-e cumque cxspectare.

Page 25: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

15

Quo faclo rem inverti : mnreni adultum cum femellis iu eunclem misi

locum, iuniorem autem a femellis seiunxi. Pi-aeterlapsis circiter xiv die-

bus, mares comportavi, quo tacto, adultum audacem, iuvcncum aulem

igna^Tun vidi. lam utrimique marem a femellis atque ab altero mare se-

iunxi ; marem autem alium,

quattuor fere menses natum , cum femellis

coniunxi, Ujicjiie eum j^er xiv circiter dics relicpii. Tum tres lios mascu-

los, et praesentibus et abseiitibus femellis, commisi, atcpie valde miratus

sum, quod hic, iunior mas, utrumque aetate jn-ovectiorem fiigaret.

Certaminis initium fit saltu, j^oslcpiam utriqrie mares pugnantes miir-

murantem ediderunt vocem, dentibus crepitarunt (id, qnod etiam femellae

iratae faccre solent), pedibus alternis , eodem modo, ac si femellas ad

coitum instigare vellent, soliim presseruiit, seqiie ipsos leniter librarunt,

atcpie os late, tanqiiam oscitantes, atque ac si arma sua, dentes, sil^i in-

vicem monstrare vellent , aperuei-unt. Impetus breve consumit tempus,

victiimcpie fugientera victor non solum perseqiiitur, atcpie ei instat, sed

etiam praesentes famellas puUoscpie, tancpiam ira coecus, mordet. Inter-

dum autem victor dentibus primoribus se implicat in victi cutein , ita ut

magis ab hoc raptetur, quam eum perseqnatur.

His in certaminibus interdum ultra j)cdem exsiliunt , salluscpie circi-

ler duoruin pedum longitudinem faciunt. lam longum per tempus post

certaminis finem, et victor, et victus, dentibus crepitant, victuscpie oinni

modo victorem fugit, secpie in femellarum turbam abscondit.

Dicunt Caviae Cobayae femellas viii ust[ue x dies post partum, ap-

tissimas esse ad concipiendum (*), ecpiidem autem nunquam, nisi bis,

qiiuin per abortmn pepererat femella, eas prius qruain die tertio decimo post

partum coire vidi; imo nonnullas babeo femellas, quae die qnadragesimo

nono post partum conceperunt (-). Credo autem, de coeundi atque con-

cipiendi tempore vix certi qiiid esse dicendum,

quia in bestiolis , cjnae

inclusae vivunt, neque suo indulgere possunt ingenio, omnes huiusce inodi

(•) Cf. Oken 1. c.

(-) Cf. tabula rationis liabitae aJiecla.

Page 26: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

16

runctiones naluralcs aiil dclcntur, aiU ccrte oljscurantur. Imo,

quamvis

pcr longius, duorum annoruni spatium, liarum ].)cstiarum plures in domi-

cilio meo liabercm, tamen nniita in liistoi'ia nalm-ali carum sunt, de qui-

J)us luicuscnxe niliil certi profari audeo. Eiusmodi cocundi ralio cst,

quam in adultis nunquam, in pullis autcm saepius vidi. Mas nempe fe-

mellae insilit, pcdi])us anterioriljus corpus eius amplectitur, atque denti-

])us primoribus crines corripit, qui densiores interscapulio inserti sunt,

non, sicuti cgo credo, tancpiam lascivia impidsus, ut Freiiler -vidt (*),

sed eam ob causam, cur galli gallinae pcnnas rostro corripiant. Fcmellas

semper, cpmm mas penem iniccit, stridorem edcre audivi.

Saepius autem vidi, qriomodo mares femellas ad coeundum excitent;

porrecto cnim coUo, extenso corpore, cLrcumeunt murmm-ante voce femel-

las, pedibuscjue posterioribus alternis solum premunt, uropygiocp.ie fe-

mellae coi-pus pernndcent, neque raro, lascivia incitati succum aU^idum

in cas iniiciunt, cpiem paulo post, nisi femella ipsa eum delingit, lam-

bendo a crinibus auferunt. Femellae autem, nisi ipsae ad cocundum

proclives sunt, pedibus posterioribus, ecpioi-um ritu, calcitrant, maremcpie

feriunt, atcpie iirina, vehementcr eiecta, adspei-gunt, cpiam mares lambendo

a terra toUunt.

Quantum ego hac de re iudicare possum, mihi videntur femellae, ad

coitum exercendum proclives, pediljus mares non ferire, sed potius, tan-

quam iocose, parte posteriore corporis huc et ilhic exsihre, marem(p.ie

invicem circumire et bLindiri ci. FemeUas cjuidem, cpiae nondum coie-

rant, mmcpiam vidi pediJms marem ferire, ila ut semper conceptionis

signum ha])erem, qxmm marem appropinqT.iantem calcitrarent.

Aliquoties femcUas vidi, cpiae omni modo mariJjus blanditae fuerant,

iam descripto modo, necjue tamen conceperunt. Eiusmodi unam habeo,

nunc gravidam, cpiac, unum annum nata, per totum annum maribus blan-

dita fuerat, cuicpie marem insilire vidi, cpia in re pedes posteriores por-

rexit femella , iu'opjgiumcp^ie sustuht (avium modo), c{uo vaginam mari

(') L. c. p.i4. .

Page 27: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

17

praebcret, tameii mas penem immittere necpuA-it, sed semen in mensam,

in (jua ambae collocatae fuerimt bestiolae, emisit. Niliil hac in fcmcUa

detegere potui, cur ad concipiendum aptam eam non haberem, neque

scio cpio casu nunc gravida sit facta.

Ilac re autem eo ductus sum , ut de gi-aviditatis spatio , deque pa-

riendi modo locpiar. Non semcl, sed scmpcr vidi haec animalcula novem

hebdomadcs uscpie ad sexaginta sex dies in utero gerere, necjue ut multi

dicinit et credunt, cpialtuor hebdomades.

Sicuti ex genitalium feminae structura cxterna sequitur, coitus, dila-

cerando hymene, dolore afflcere femcUas, etiam coniicere Hcet, partum

atcjue abortum non, nisi dolore, fieri, id quod oculorum testimonio ad-

fu-mare possum. Partus enim initium, cpioties eum observabam, stridor

fuit ; omnis autem pariendi actus imam et dimidiam uscjue ad duas horas

consumit. Primo nascuntur singuli pulli horae quadrante circiter inter-

iecto , cpios singulae placentae iisdes interiectis temporis spatiis seqimn-

tur. Placentas omnes, aecpie ac funicuhmi umbiHcalem usque fere ad

innbiHcum devorat matcr, cpiod idcm ill. Pallas (') de Lepore pusillo

commemorat. Matrem, qiiae nuperrime peperit, admodum inqiiietam,

subtraclis placentis, videbis.

De lactationis tempore nihil certi possum narrare ; interdum enim

vidi matres puUis,

paulo post partum , mammas non amplius praebere,

alias autem eos nutrire, qimm ipsae iam iterum gravidae essent, pulliqiie

cibis bene vescerentur.

Quamvis hoc niodo haud midta mihi plane perspecta sint, tamen

prorsus negandum esse credo, quod doct. Freuler de marium crudelitate

narrat (-). Nimquam enim vidi mares pxdlos trucidare, iisque vesci,

nunquam etiam illos de lacte materno depellere pullos,

post secundam

hebdomadem, aut masculos pullos co tcmpore ad mortem usque angere.

Crederem contra , ductus observationibus meis , mares pullis non solum

(') Novae species 1. c. p.36.

(-) L. c. p. 13 et IS.

[3]

Page 28: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

18

non infestos esse, sed eos potius amare, tam femellas, qiiam masculos.

Quum autem masculi semel cum femella quatlam coTerunt aut coitum

adpeticrunt , tum mares aetate provectiores illos perseqiumtm', atque

mordent.

Seniel quidem, quod infitiari nolo, neonatos pidlos non solum mor-

tuos sed etiam partem capitis collicpie derosam, inveni. Hi autem pulli

abortii sunt nati, quam ciu- habeam opinionem, omnis corporis forma,

praecipue autem dentium et exigua magnitudo et structura, est causa.

Ceterum aboi-tu factum est, ut femella eadem nocte, vel proximis diebus

post partum conciperet.

Abortum alterum in posterum Aidi, in quo pulli non derosi fuenmt,

et qui abortus secundus fuit per omne tempus, quo has bestiolas mecum

habebam, ita ut doct. Freuler (') in eo errare mihi videatur, quum

dicit: mares femellas omni modo ad coitum exercendum impellere, ita ut

illae haud raro abortiant — praesertim, qimm femellae fecundatae, non

sohun aetate provectiores, sed ctiam pullae, ut supra (-) commemoravi,

graviter resistant. Ad quod accedit, qviod prima in abortus observatione,

quamvis duo adessent mares, embryoncs tamen adeo adulti fuerant, ut

eos sex aut scptem hebdomadcs in utero gestatos ducerem. In secunda

autem abortus observatione mdhis adcrat mas, ita ut hic omnino repeti-

tus coitus, praecipue embrjonibus magnitudinem priorum fere aequanti-

bus, aboi'tus causa non sit habendus. Cetex-um femella vehementissimo

stridore fecit abortum, cpiod non mirabimur, dummodo ad genitahum

structuram ac formam respiciamus. Imo, haec genitalium structin-a, cLiusa

nempe descripto modo vagina, me impedit, quominus abortum saepius

fleri possim credere. — Accedit porro,quod

,quantum ego auctoribus

Aristotele (^) et B. Cl. Greve (*). Scio, coitus ab animalium femi-

(')L.c. p.ll.

(") Cf. siipra p. 16.

(^) De animalibus historia, editio Schneider. LIps. ISll. Tom.L p.3«9-330. H. y.sf.s.

(•*) Cf. Meckels deutsches Archk- Bd. VJ. S. 52 ff.

Page 29: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

19

nis fecundatis non repetitur, nisi potissimum praegnationis initio, aul

praesente pulmonum morbo; ct quod haec res hucusque solum in fcmina

humana, Ecpio caballo, Bove tauro, Camelo, atque in iis bestiis dome-

sticis, quae piJmonibus aegrotabant, aeque ac in iis, quorum natura su-

perfoetationem fert, e. g. in genere leporino, observata est.

De coitu saepius repetito, in Cavia Cobaya, nusquam quid legi,

nisi in doct. Freuler liJjro, me autem nunquam eum repeti vidisse ad-

firmare possum.

De supei-foetatione Caviae Cobayae iam discrepat inter viros doctos

reique peritos, atque ego ipse de ea valde duljito; ut enim missa faciam

alia, ne locus quidem, pro pullorum magnitudine, in utcro sufHccre pos-

sit. Qmmi igitur superfoetatio accipienda non sit, vLx saepius repetitum

coitum credere possumus. In illis enim observationibus, quae ab aucto-

ribus nominatis sunt factae, femcllae, excepta hominum midiere, maxi-

mam partem, paulo postquam denuo, iam gravidae, admisei-ant marem,

abortum fecerxmt. Uterque autem, cpiem in Cavia Cobaya Aidi, aborlus

non duai-um sive trium hebdomadum, uti iam supra affu-mavi, fuit (').

111. Blumenbach auctore, hoc animalculum omnium fere fertilissi-

mum est (^), necpie tamen, ut doct. Freuler narrat (^), ab imo pari,

unius anni spatio, mille individiia prodire possunt. Quum cnim ad cal-

culos individua vocaverim, quae ex imo pari, unius anni spatio, prodire

possint, non plm-es quam lxvi pulli cx uno pari nasci posse mihi sunt

visi.

Sed cpianto id, quo hic calculus nititur, a natura abhorret, tanto

ctiam hic numerus ab illo recedit, cpiem in natura inAcnimus.

Posui enim, in cpiolibet partu trcs puUos, et (piidem fcmellas, pro-

creai'i, cpiamlibet femellam, praeterlapsis septem hebdomadibus postcjuam

in luccm cdita fuerit , concipere, atque igitur, hebdomades sedecim na-

(*) Cf. supra p. IS. '

( "" ) llatidbuch der Na/iirgesclticJtle S, 72.

(^) L. c. p. 13. sub finem.

[3*]

Page 30: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

20

tam, primum edere partum; eas autem femellas, quae semel pepereriiit,

tredecim et quattuordecim hebdomadibus post, iterum parere, et cpudem

ternas femellas; ita ut, recta via, a primo pari, unius anni spatio, duo-

decim femellae gignantiu-, ab illis, quae primae procreatae sunt, sicuti ab

illarum natis, (piadraginta (juinque; porro ex feminis illis, quae altero partu

in lucem cditae fuerant, novem. Unde fit, ut lxvi individua ah uno pari

prodire possint, quibus par primum addendum cst, quo facto lxviii ani-

malcula habebimus (').

Quem quidem calculum, qui cogitatione nihil falsi babet, tamen quis-

que multum a natura abhorrere facile intelliget. Si enim suhieci, sem-

per femcllas nasci, quisque suspicalMtur, hoc uullo iure, nisi quo maxi-

mus eveniat numerus, esse factum. Vidi enim, maxima ex parte, tres,

saepe etiam duos solos pvJlos a femellis nasci, ita ut hunc numerum eum

habeam, qui bestiolarum natui-ae respondeat (-). Bis enim modo quat-

tuor vidi pidlos natos, et valde miratus sum, in prima harum observatio-

num , nuUum eoruni esse mortuum , cpioniam haud raro de triJjus uniun

aherumve mori viderem. Quod ipsum fere sempcr paido post partum prae-

dicere potui, quia mater ilhim pulhim, qui postea mortuus est, ab initio

negligebat, ciqiie nullo modo maramas praeljcbat.

Quum autcm doct. Freuler narrat (^), se femellam habuisse, quae

uno partu octo puUos peperisset,

quaecpie noctc sequenti , a mare sae-

pius inita , sexaginta cpiattuor dicbus post itcrum octo peperisset pullos,

non ahter possum, q\iin eum hac in re vakle errare credam.

Intclhgere enim nequeo , cpiomodo hae jiar^-^dae bestiae octo , vel

adeo undecim ("*) piJlos in utero gerere possint, praecipue quum eas fe-

meHas, quae quattuor modo eiubryones gestabant, aegre viderim ingredi

aut currere, instante partus tempore.

(') Quod, quo facilius perspici posset, tabul.irn adleci, quae Iiabilae ralionis niodiini

ostendat.

(-) Cf. adlecta tabula.

(^) L. c. p. 16. nola.

(*) Fr euler I. c. p. 17. sub fineni. *.

Page 31: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

21

Sin autem adiicio, a pullis femellis, quae cum mai-e adulto coierint,

quantum memini (libere enim pi-ofiteor, me non satis diligentcr in hanc

inqiiisinsse rem) maximam partem mares nasci, hosque, praesente mare

adulto, a coitu arceri, numenis, quem calculo accepi, multo minor fit,

vel forsan ad xlii redigendus est. Pullae enim femellae, quae die lxiii

post anni initium natae fuerunt, primo partu mares procreatiu-ae forent,

unde sequitm' xxvii puUos,

qui originem , secundum habitam rationem,

his ex pullis ceperunt, nunquam hicem adspectxu'0S esse.

Sed ne ul^erius hac de re loquar, has modo c[uaestiones pono : num

natoriuu nulhis diem supremum obitm-us sit, antequam pepererit ; et num

animakndomm, iam aetate provectiorum, nullum periturum sit? Non du-

l)ito quin nonnulla moriantur.

Ncque tamen hae bestiolae, ne pulli quidem et neonati, debili fm-

untm- vita; saepius enim puUos et neonatos de mensa delabi \-idi in ter-

ram, ita ut crederem, eos statim morituros esse; nihilominus paucis ho-

ris post eos alacres vidi. Imo quidem haud raro accidit, ut, cum ani-

malculomm nonnulla tmcidare vcllem, quomm capita et dentes perscru-

tarcr, nonnulHs horis praeterlapsis,

quae suffocata crediderim, simulac

laqueo colhun sohitum esset, recreari viderem.

De puUis haec sunt notatu dignissima.

PuUi apertis ociJis pariuntur, paucisque horis, post partum, pedibus

ingrediuntur atque diebus proximis iam cibos, quibus parentes vescuntm-,

gustant. Prima vitae aetate crines eodom modo in maribus atque in fe-

mcUis, moUes sunt, et tum demum, quum mares ad coeundum apti sunt,

rigidioribus crinibus exornari, femeUae autem semper moUioribus praedi-

tae mihi sunt visae. Sed quum de tactu muUo minus sit disputandum,

cniam de visu, auditu ct de gustu, non audeo iUud profari tanqiiam aU-

cpiid, c|uod mJlo modo negari possit.

Contra autem affirmare possum, omnes puUos, et mares et femeUas,

paucas hebdomades iiatas, iUam cdere voccm mm-mm-antem, quam mares

adulti, quum feminas ad coitum excrcendum cxcitare student. Saepissime

etiam vidi , femeUas,quae nondum coiemnt , cpium ad coitum procUves

Page 32: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

22

sunt, illam, de qiia lociitus sum, murmurantem vocem cmittcntes , mares

femellasque ceteras circumire, illisqiie appropinqtiare, et, lascivia conci-

tatas, corpus ad illamm corpora acclinai-e, illasque permulcere, ita ut

haud raro dubitatio milii moveretvu-, utrum femellas viderem an mares,

inquisitione autem, statim repetita, semper edoctus sum, mm-miu-antes il-

las bestiolas femellas esse.

lam de tempore, quo pulli ad coeundum apti sunt, loquendum est.

Femellas diebus xlix et lviii praetei-lapsis postquam natae fuenint,

coitum exercere oculis meis ipse vidi (*). Qua in re semper animad-

verti femellam stridorem edere, quo tempore mas penem iniecerat, simul-

que cum mare genitalia sua lambere. His ex dictis sequitur, ill. Oken

errasse (^), qiium diceret, puUas femellas non priusquam menses sex na-

tas ad coitum exercendum aptas esse. Sin autem locutus est de eo tem-

pore, quo puUi mares ciun suae aetatis femellis coire soleant, et hac in

re per errorem eum lapsum habeam oportet.

Femellam enim habeo, quae dies clxxiv nata, duos peperit puUos,

marem et femellam (^). Quod ut compertum haberem, die xxi. mensis

Mai'tii, pulhini marem, qui natus fuit nocte a die xii. ad xiii. mensis

lanuarii, ergo dies lxvii, et tres femellas, quariim una die xiii, reliquae

duae die xxii. mensis lanuarii natae fuerunt, in cidjicidum meum por-

tavi, lihi usque ad id tempus segregatae ab rehquis animalcuhs aetate

iam prevectioribus permanserunt,quo femellarum una peperissct. Die

XIII. mensis luhi una femellarum, die xxii. mensis lanuarii nataiiun, uti

supra commemoravi, peperit; unde sequitur, eam dies clxxiv natam pe-

perisse. Qimm autem primiparae Lxvi dies in utero gerant, quod iam

supra ("*) significavi et in tabida exponam, eam dies cix natam conce-

pisse conspicuum est; quod tempus iv mensium spatium non complet.

(*) Cf. tabula adiecta lilt. F et C.

(") Cf. l.c. pag. S2i. ex tabula adiecta sub lilt. I/. videre poteris iil. Oken dictum ne ad

pullos quidem mares coniunctos cum femellis pullis pertincre.

(^) Cf. tabula adiecta litt.//.

('') Cf. supra p. 17 initio.

Page 33: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

23

Utrum hoc autem a naturae regula abhorreat, nec ne, affn-raare

nondum possum, quamvis reliquas duas femellas etiam grayidas habeam.

Nam ut hac de re aliquid certi affu-mari possit, e multorum, uti credo,

annorum experientia pendet.

Observatio mea illa de pullorum, qui primo partu a piJlis femellis

nascantur, sexu ('), si certa, multisqiie experimentis manifesta esset, quod

afilrmare nondum audeo, ad firmandam Hippocratis atque Aristotelis

sententiam , cuius ill. ab Haller mentionem facit (-), aliquid adiiceret.

Nunc autem minoris momenti eam habeo, usque ad ilhid tempus, quo,

dato otio atque facuhate , in horum animahndorum vitam mehus inqui-

rere potero. Silentio autem hanc meam, qiiamvis iam incertam, observa-

lionem, omnino transire, mihi non Ucere videbatm-, quia forsan ahus-

quis, ea permotus, eaque ductus, in eam prius, quam mihi facuhas est

data, inquircre, eamque vel fu-mare vel evertere poterit.

Hac observatione, si finem adnotationibus in Caviae Cobayae histo-

riam, ut ita dicam, physiologico - naturalem , impono, venia mihi detur

opto, quod ex praefaminis sentcntia mea, phu-a addere neque potui ne-

que vohii. Sin autem phu^a adtuh, quam pro huius opuscidi flne hceret,

et hac in re mihi sit venia. Aggressus enim semel animalcidorum horum

historiam naturalem, erroribus permagnis, qui animalcuh huius, quod

non ita magno labore acquiri potest, histoi-iam obscm-ant, provocatus ma-

gis magisque, quaecmique a me observata fueiamt foras edere, en'oresque

illos delere atque fugare, ex animo cupii.

Quod quantopere ego non sim assecutus nemo me mehus scire at-

que sentire potest. Attamen supprimere ea nohii, quae mihi le\i, parum-

que accm'ato intuitu, falsa et corrigenda videbantur.

(Accedlt tabula rationis habltae.)

(') Cf. supra p. 21 Initlo.

(-) Cf. Elementa physlologlae Tom.YIII. Parsl. p. 77et 78.

Page 34: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org
Page 35: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

25

o

(M -^co O — t^

CA CO

"3 r c E -5<M00

O

(X>

o « '

o

S o -

o ^ : -X

S r

5 S ^s^ i

. c" o" cj *-* c

o «M 3 Q

B <M <M

^5 -6 Q

-^ m ci ; -r< : o

HI—

I

ra

3o«

oo

o

r^ co

co co

r^ 00 r>.C-l Cl C^l00 00 00

ooClCO

r-- GOf <M <M r

OO OO

O »5

• ™ -n " « X "^ *; -*

•3 to 2

K? t/3 j, fc, HH <;

f ?

Page 36: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

EXPLICATIO.

Hoc niodo novem adsunt observatlones (de observalJone enim prima, sub litcra C; siculi de

secunda literae E, infra paura adiiciani verba) cx quibus scquitur: femellas die ;:.}, '*;:, 2S, 21, 37,

IS, 'ip, 49 et 15 post partum cum marc coilum exertuisse.

Si numerum proportionalem medium bis ex datis diebus quaeslverimus, invenlemus fere

numerum 31, quo declaratur, tempus proportionale niedium ex observatis esse: il dicruni.

Ex observalionibus F et (j, nam cum // rcs allter se babet, tcmpus proportionale medium,

quo puUae femcllae conclpere possint, 53 fere dies, sequltur esse.

Omnibus bis obscrvatioiilbus declaratur: fcmcllas adidlas 6i dles, pullas autem 66 dies In

utero gercre. Ex bis autcm numcris sequitur, parcntum parl adlecto, non plura qiiam 6S Indi-

vldua, unius annl spatlo, ex parl uno prodire posse.^

Quod dixi ternos prodlre pullos, calculo defendere possuni; vidi enim, uti lam supra, p. 20.

affirmavi, saepisslme tria nasci Individua, iuterdum duo, rarius aulem unum, alque rarlsslme

quattuor; per omue cnim tcnipus, quo baec anlmalcula niccum habebam, bls mlhi quattuor pulli

sunt nati. Numerus autem proportionalis medius iuter 2, 3 ct -1, est 3. Eas vero observationes,

quibus unum soluni pullum mibl peperit niatcr, neglexi, ut numerum, qul exspectandus cst,

maxlmum pidlorum calculo acciperem.

Observationes C et E eodcm, ut credo, lure, ad calculum non vocavi, quo observationcm

sub litera //, neglcxi. Partus enini, quos Iterata conceptio, brevissimo iu tabula notato lempore,

sccuta erat, abortus fuerunt, quod In C mortuorum atque ab adultis arrosorum pulloruni dentcs,

mihi planum fecerunt ; In E aulem fornia ouinis et magnitudo embryonum, quos in liquore

servo, satis abortum dcclaravit. Tales autem rarissime accidentes casus ad calculum vocare non

vldebatur mihl licere. Idem valet de observatione IJ, in qua pullum marem cum pulla conlunxl

fcniella, atque anibo baec animalcula, usqiie ad femellae partum, a reliqiiis animalculls seiuncta

tcnebam. Quum autem pullae fcmellae ciim niaribus adullis conveniunt, bi, marcs iuniores a

coilu arcere solent, Ipsi coeuntes cum fcmellis miilto prlus, quain tempus, Indlcatum bac In

observatlone, practerlapsum est. Id quod salls declarat labula.

Page 37: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

CURRICULUM VITAE,

E.jgo, Augustus GuileliHUS Ferclinandus Schultz anno mdcccv. die xxvii.

inensis SeptemJjris natus sum Sedini patre D. G. Schultz, mercatore. Pri-

mis literarum rudimentis in urbe natali imbutus sum. Post haec ZuUi-

chaviam me misit pater, ut Gymnasium, quod ibi floret, frequentarem.

Ibi duos annos moratus , amisso patre , ab amitino et tutoi'e meo , huius

almae litei-arum Universitatis Pi'ofessore, ill. Hoffmann, cui hoc loco

cpiam maximas ago gratias pro magno in me amore atqiie favore , voca-

tus, Berolinum petii, ibiqiie Gymnasium Friderico-Guilehnianum per an-

nos chios cum dimidio frequentabam.

Examine abiturientum rite peracto, maturitatis testimonium adeptus,

anni mdcccxxvi. die xxv. mensis Martii ab ill. Boeckh , tunc temporis

Universitatis fasces habente, civibus huius almae Academiae , ab ill. Lijnk

autem numero eorum,

qui mcdicinae student , adscriptus sum. Quumvero ill. Rudolphi, anatomiam comparatam, atcjue physiologiam tradentem,

et ill. LiCHTExsTEix , animalium historiam docentem , audivi,quo animo

meo indulgcrem, ad doctrinas, naturam contemplantes, me converti.

Studia mea tractavi his ducibus:

Botanicen diice ilhistr. Likk ; Dcmosthenis orationem de corona iU.

BoECKH ; Chemiam experimentalem ilL Mitscherlich ; Osteologiam ilL

Knape; Pharmacologiam ill. Lunk; Anatomiam corporis humani sani atcjue

Entozoorum historiam naturalem ilL Rudoephi ; Exercitationes anatomicas

ilL Krape et RuDOLPHi ; Anatomiaiu comparatam et Physiologiam ilL

RuDOLPHi; Zoologiam generalem ill. Lichtenstein ; Physicen ilL Euman;

Pathologiam gencralem ilL Hitfeland ; Chemiam ilL Mitscherlich ; Phi-

losophiam inentis ilL Hegel ; Historiam naturalem ghrium ilL Lichten-

stein; Mineralogiam ilL Weiss; Dialecticen ceL Schleiemacher; Geogno-

siam ilL Weiss ; Historiam literaturae Graecae ilL Boeckh ; Therapiam

specialeiu ilL Horn ;Crystallographiam ilL Weiss ; Zoochemiam ilL Mit-

scherlich; Historiam naturalem raptatorum ilL Lichtenstein.

Quantum hisce dcbco viris maxime colendis, verbis proferre non

possum.

Page 38: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

THESES DEFENDENDAE.

Helininthiasin morbum non protopathicum sed deuteropathi-

cum sive symptomaticuni esse contendo.

Anthelminthica medicamenta non radicalia sed paliiativa modo

esse censeo.

Regnum organicum ab anorganico nuUis certis limitibus seiun-

ctum est.

Naturam contemplanti ab idea quadam proficisci non licet.

Monotrematum classem statuendam non esse contendo.

Page 39: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org
Page 40: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org
Page 41: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org
Page 42: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

N^NOIinillSNI^^NVINOSHimS^SaibVyan^^LIBRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiHiliSNI NVINOSHilWS S3iavy

1 Ll B RAR 1 Es'^SMITHSONIAN-|NSTITUTIOn'^ NOIifliliSNI NVINOSHilWS S3 I d Vd 8 H L I B R AR I ES SMITHSONIAN INSTITU'Ztn -z^ (/> ^ ^ -^ ii; 6; v-' -» ^ >v

N^^NOIiniliSNI^NVINOSHilWS^^SS 1 dVy 8 H^ Ll B RAR 1 ES^^SMITHSONIAN^ INSTITUTION NOIiniliSNI^NVINOSHilWS^^SS I dVii

m ma:

ffl

n LIBRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3iyvaan LIBRARIES SMITHSONIAN INSTITUI- 2 r- z ^ _ [Z ^' 5 •" ? 1.

1- ^-7 /v /•

»..

rn x^^os;^

_ v) ~—t/3 5: M

N"'N0liniliSN|-NVIN0SHilWs"'s3iavaan LIBRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3iavy

I^LI B RAR I ES^^SMITHSONIAN^INSTITUTION '^'^0liniliSNI_NVIN0SHilWs'^S3 1 d Va 8 II^LI B RAR I ES"SMITHSONIAN INSTITU^— w —co ^,.

V. z '\ '^. ^ ^ 5 *"^. 5

N NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3iavaan LIBRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3iaviz. r- p' r -z. r- z r- .. z

w co

1 Li B RAR I es'^smithsonian-|nstitution'" NoiiniiiSNrNviNosHiiws S3 1 avaa n~LI

B

RAR I ES SMITHSONIAN INSTITUZ .-., C2 2 .V.- W Z W Z .;..

to z

N NoiiniiiSNi NviNOSHiiws^^s^iavaan libraries smithsoniantO —

. £/) ~ Wco

co »2: trt

NSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3iaVico — co

-\ libraries smithsonian institution NoiiniiiSNi"^NViNosHiiiMS S3iavaan libraries smithsonian^institu

O^^^ll #^J(#% i#%)i '^i^i/#%i/# ^%i(^co ^ w E CA) _ co f: co

)N NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3iavaan LIBRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3iaV!M Z C/J Z ^, <2 Z > M 2 W

n LI B RAR I ES^^SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI^NVINOSHilWS^^SS I ava 8 ll^LI B RAR I ES^^SMITHSONIAN^INSTITU-, t/3

—C/J . . T> \ <"

. .= (/} =

Page 43: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org

BRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3 I d VH 8 M^L I B R AR I ES SMITHSONIAN^INSTITUTION

_ w ^ (/)».? Cfl — "'

)iiniiiSNi NviNOSHiiws S3iyvaan libraries smithsonian institution NoiiniiiSNi NvmosHims ssiavaanz w z -^ c/J '" "-

(/)

> '-^ 5 ^ > ^^::i2iiS2V 5 '^. > "^^ 5 ^ „(O 2 trt*Z </)*^Z w z t^

braries smithsonian institution NoiiniiiSNi NviNOSHiiws S3idvyan libraries smithsonian_institution

liniiiSNi NViNosHims S3iavaan libraries smithsonian institution NoiiniiiSNi NviNOSHiiws S3iavaanr- V H (- 2 r- Z ^ r- V Z r-

•;. >

C/J" — (/) tz W — C/)

" _ (/

BRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3iavaan LIBRARIES smithsonian institution

lliniliSNI^NVINOSHilWS^^SSiavaan^LIBRARIES^^SMITHSONIAN^INSTITUTION N0liniliSNI_NVIN0SHilWS^S3 I avy a 11

BRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3iavaan Ll B R AR I ES SMITHSONIAN INSTITUTION

o

DliniliSNrNVINOSHilWS S3 I aVd 3 n~Li B RAR I ES SMITHSONIAN~INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHimS S3 I ava 3 11

BRARIES^^SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHilWS^^S^ I a Va 8 11 LIBRARIES SMITHSONIAN_INSTITUTIONw 5 ^

w 5 V ^ . 2 ^^—--. ^. 2

cr

<

jiiniiiSNi^^NViNosHiiws S3iavaan libraries smithsonian institution NoiiniiiSNi NviNOSHiiws S3iavaan2 r- 2 '~2 r-v^

BRARIES SMITHSONIAN INSTITUTION NOIiniliSNI NVINOSHilWS S3iavaan Ll B R AR I ES^^SMITHSONIAN^INSTITUTION

josHiiws*^S3 1 ava a n_Li BRAR

i

es^^smithsonian^institution NoiiniiiSNi_NviNOSHiiws^s3 1 ava a

n

Page 44: bhl-china.orgbhl-china.org/bhldatas/pdfs/o/observationesinp00schu.pdfbhl-china.org